DİNAR EFSANELERİ - 3. AFYON KARAHİSAR ARAŞTIRMALARI SEMPOZYUMU BİLDİRİLERİ 1994

AKGÜN (YEREGİREN) KÖYÜ

     Dinar'ın Dombay ve Karakuyu ovalarındaki köylerin aşağı yukarı üç yüz yıllık geçmişleri vardır. Göçebe Türkmenleri, bu ovaları sulak bularak ikişer üçer ailelik topluluklar halinde yerleşmeleriyle bu köyler meydana gelmiştir.
     Bugün Yeregiren köyünün adıyla ilgili olarak iki efsane vardır. Bunlardan birincisini Yeregirenliler ikincisini yakın köylüler anlatırlar

     Birinci efsane
     Köyün kurucusu olan göçebe Türkmenlerin develeri köyün olduğu yere gelince sulak ve otlak olan tarlalarda dağılırlar. Oradan ayrılma zamanı gelince uzun süre uğraşmalarına rağmen develeri toparlayamazlar. Durumu obanın beyine bildirirler. Beyin " Bunda bir hikmet var. Hayvanlarımız buraları sevdi. Biz de buraları mekân tutalım." demesiyle köyümüzde ilk yerleşim gerçekleşir.
     Yerleşmeye karar verilip çadırlar kurulur, fakat kış gelmiştir. Yağıştan korunmak için hendeklerin kuytu yerlerini kazıp üstünü örterler. Yoldan geçen diğer göçebeler bunları görünce " Adamlar yere girmişler " diye söylenerek giderler. Bu sözden dolayı burada kurulan köye Yeregiren adı verilir.
     üç yüz yıllık geçmişi olan köyün adı tarihinde Akgün olarak değiştirilmesine rağmen, halen yörede ve köyümüzde Yeregiren adı kullanılmaktadır. (11)

     İkinci efsane
     Köye ilk yerleşenler, Beyköyü denilen köyde oturan beyden izin almadan oturmuşlardır. Durumdan haberdar ola bey, göçebelerin o bölgeyi terk etmelerini ister. Adamlarını göndererek onları kovdurur.
     Göçebeler gitmemek için çareler ararken kış da gelip çatar. Çadırlarda durmak zorlaşıca, eksenlerini kırarak kağnıları kuytu kuytu yerlere çekip üstlerini örterler.
     Üç beş kişi beye elçi giderek " Kağnılarımızın eksenleri kırıldı. Ne gidecek bir yerimiz, ne de kağnımız var. Ne olur bize izin verin, biz burada kalalım" diye yalvarırlar. Bey "Şu anda nerede kalıyorsunuz? deyince, köylüler kaldıkları yeri gösrererek " Daha şu yerin altında kalıyoruz" diye
cevap verirler. Bunun üzerine onlara acıyan bey, "Yere girin de orada kalın Allah'ın belaları" diyerek göçebelerin orada kalmalarına izin verir.
     Orada kurulan köyün adı da Yeregiren olarak kalır. (12)

     11. Ahmet Gümüş'ten derlenmiştir. Anlatıcı Yeregiren köyünden olup Dinar'da oturmaktadır. 75 yaşındaki Gümüş'ün okuma yazması yoktur.
     12. 1928 Akçaköy doğumlu Bdullah Üstündağ'dan derlenmiştir. Anlatıcı ilkokul mezunudur.

Afyon Belediyesi Yayınları -6

DİNAR'IN GECE MANZARALARI

NURİ HORZUM'UN ALBÜMÜNDEN

NURİ HORZUM'UN ALBÜMÜNDEN

NURİ HORZUM'UN ALBÜMÜNDEN

NURİ HORZUM'UN ALBÜMÜNDEN

DİNAR EFSANELERİ - 3. AFYON KKARAHİSAR SEMPOZYUMU BİLDİRİLERİ 1994

Çapalı Köyü ile ilgili efsane

     Köyün kurucu aileleri daha önce İnaltı denilen mevkide yaşamakta, köyün olduğu yerde ise, hayvanlarını otlatmaktadırlar.

     Çobanın birisi, sürüsünü sulamak için götürdüğü pınarda bir tekenin su içmediğini görür. Bir iki gün bu tekeyi takip eder. Teke pınardan su içmemektedir,  fakat sakalı ıslaktır.

     Çoban, tekeyi ertesi gün yayıldığı yerlerde takip ederek su içtiği kaynağı bulur. Su ve çevresi hoşlarına gidince oraya yerleşmeye karar verirler.

     O zamanki imkanlarla suyun etrafını çapa ile kazdıkları için orada kurulan köyün adına Çapalı derler. Köyün içme suyu yakın zamana kadar o kaynaktan çıkan sudan karşılanıyordu. (9)

İncesu Köyü ile ilgili efsane

     Çoban, topal bir tekeyi sürü ile birlikte gezdirmemek için çadırda bırakır. Teke çadırın etrafında ya yayılır, fakat çadırdan verilen suyu içmez. O yaz sıcağında verilen suyu içmediği gibi sakalı da ıslaktır. Çoban, su içtiği yeri bulmak için tekesini takip eder. Teke, köyün üst tarafında bir bayırda su içmeye başlar.  Çoban varsa baksa ki, Kaynaktan çıkan su ince bir yolakta bir müddet aktıktan sonra kumda kaybolmaktadır.

     Daha sonra çadırları bu suyun etrafına taşırlar. Böylece köyde ilk yerleşim başlar. Niçin iki dağ arasına kondukları sorulduğunda, orada ince bir su bulduklarından bahsederler. Köyün adı da İncesu olarak kalır. (10)

9. Ruhi Özçelik’ten derlenmiştir. Anlatıcı 1933 doğumlu olup, ilkokul mezunudur.

10. Ali Osman Akalın’dan derlenmiştir. Akalın 1926 doğumlu olup, emekli ilköğretim müfettişidir.

                                                Afyon Belediyesi Yayınları - 6